Eleştirel düşünme bağlamında PDÖ: Geleneksele karşı bireysel ChatGPT

Abstract

Bu araştırmanın amacı yürütülen iki farklı Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) sürecini karşılaştırmalı olarak eleştirel düşünme bağlamında incelemektir. Katılımcılar 2024-2025 güz yarıyılında Öğretim Teknolojileri dersini alan öğretmen adaylarıdır. Türkiye’nin Van ilinde bulunan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmektedirler. Geleneksel PDÖ (GPDÖ) ve Bireysel olarak chatGPT ile PDÖ (GPTPDÖ) yöntemi olmak üzere iki farklı yöntemle altışar haftalık öğretim süreci yürütülmüştür. Süreç sonunda katılımcılara eleştirel düşünme becerisinin bileşenleri ile ilgili sorular çevrimiçi ortamda yöneltilmiştir. Ayrıca California Critical Thinking Disposition Inventory - CCTDI (Facione & Facione, 1992)’ nin Türkçe formu aracılığıyla eleştirel düşünme ve alt boyutlarına ilişkin nicel ölçümler de yapılmıştır. Gönüllülük esasına göre fikir beyan eden toplam 68 öğrencinin verileri nitel analize tabi tutulmuş, 46 öğrencinin de nicel ölçümleri değerlendirilmiştir. Böylelikle yürütülen süreçlerin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine olan katkısı karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Katılımcıların eleştirel düşünme becerisi ölçeğinin toplam puanına göre ve ölçeğin alt boyutlarına göre ağırlıklı olarak moderate düzeyde oldukları görülmüştür. Ortalama puanlar açısından gruplar arasında yapılan karşılaştırmalara göre GPDÖ ve GPTPDÖ grupları birbirinden farklılaşmamaktadırlar. Eleştirel düşünmenin alt boyutlarından olan Analitiklik, Açık Fikirlilik, Meraklılık, Kendine Güven, Doğruyu Arama ve Sistematiklik paralelinde temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. Bulgular örnek ifadelerle zenginleştirilerek sunulmuştur. Bu temalar bağlamında, GPDÖ öğrencileri ağırlıklı olarak grup çalışmalarının kendilerine sağladığı katkılardan bahsederken, GPTPDÖ öğrencileri chatGPT ile olan etkileşimlerinin sonuçlarını ön plana çıkarmışlardır. Hem GPDÖ hem de GPTPDÖ yöntemlerinin farklı boyutlarda etkili olması eğitim öğretim süreçlerinde karma yöntemlerin kullanılmasının öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine katkı sağlayacağı böylece daha etkili ve verimli bir sürece olanak sağlayacağı düşünülmektedir. Henüz yeni bir teknoloji olmasına rağmen chatCPT’nin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin geliştirmesine yardımcı olduğu görülmektedir. Öğrenciler tarafından özellikle sosyal ve duygusal olarak eksik görülen chatCPT’nin bu yönde yapılan çalışmaların sayısının artması ve YZ araçlarına bu becerilerinde kazandırılmasıyla gelecekte bu yöndeki kaygıların azalacağı düşünülmektedir. Ayrıca öğrenenlerin chatCPT’den almış oldukları bazı bilgiler karşısında şüpheye düştükleri ve bir kafa karışıklığı yaşadıkları görülmektedir. Bu yönde öğretmenin rehber rolünün önemi karşımıza çıkmakta ve YZ okuryazarı olan öğretmenlerin öğrencilerini bu anlamda destekleyebileceği düşünülmektedir. Araştırmacılara bundan sonraki süreçlerde eğitim öğretim ortamlarına YZ’yı entegre edecek çalışmalara yoğunlaşması ve öğretmenin rolünü ortaya çıkaracak daha derinlemesine çalışmalar yapması önerilmektedir.

Ähnliche Arbeiten